Import towarów z Australii wiąże się z szeregiem formalności celnych i logistycznych. Poniższy artykuł przedstawia najważniejsze zagadnienia związane z procedurami, klasyfikacją taryfową, dokumentacją oraz umowami handlowymi, które ułatwiają prowadzenie importu i zapewniają płynność operacji.
Procedury celne przy imporcie z Australii
Rejestracja w systemie ICS
Aby rozpocząć import, przedsiębiorca musi zarejestrować się w systemie elektronicznego cła – ICS (Import Control System). Rejestracja wymaga posiadania numeru EORI (Economic Operators’ Registration and Identification). Bez prawidłowego EORI nie jest możliwe złożenie zgłoszenia do odprawy celnej.
Zgłoszenie standardowe i uproszczone
Istnieją dwa główne tryby zgłoszeń celnych:
- standardowe – szczegółowe informacje o towarach i dokumentacji przedkładane przed przybyciem ładunku,
- uproszczone – pozwala na składanie pełnego zestawu danych w ciągu kilku dni po fizycznym przybyciu towaru.
Tryb uproszczony jest dedykowany przedsiębiorcom z doświadczeniem i dobrą historią zgłoszeń.
Ocena ryzyka i kontrola towarów
System automatycznej oceny ryzyka analizuje dane zawarte w zgłoszeniu. Towary o podwyższonym profilu ryzyka mogą zostać skierowane na dodatkową kontrolę fizyczną lub dokumentacyjną. W praktyce oznacza to konieczność zaplanowania czasu na ewentualne inspekcje i opóźnienia.
Klasyfikacja taryfowa i stawki celne
Określenie kodu CN
Klasyfikacja taryfowa opiera się na Wspólnej Taryfie Celnej Unii Europejskiej (CN), gdzie każdy produkt otrzymuje 8-cyfrowy kod CN. Prawidłowy kod decyduje o stawce cła, podatku VAT oraz ewentualnych opłatach dodatkowych.
Stawki celne dla najpopularniejszych towarów
- maszyny i urządzenia – zazwyczaj 0–5%,
- surowce energetyczne – od 0 do 3%,
- artykuły spożywcze – w zależności od produktu od 0 do 12%,
- tekstylia i odzież – stawki 5–12%,
- drewno i meble – 0–5%,
Dokładne stawki można sprawdzić za pomocą TARIC – unijnego systemu taryfowego.
Opłaty antydumpingowe i zabezpieczające
Przy imporcie wyrobów niskokosztowych z dalekich regionów istnieje ryzyko nałożenia opłat antydumpingowych lub zabezpieczających. Należy śledzić komunikaty Komisji Europejskiej dotyczące towarów objętych tymi środkami.
Dokumentacja i zgłoszenia celne
Podstawowe dokumenty importowe
- faktura handlowa (Commercial Invoice),
- lista przewozowa lub konosament (Bill of Lading/Air Waybill),
- certyfikat pochodzenia (Certificate of Origin),
- potwierdzenie ubezpieczenia ładunku,
- dowód opłaty frachtu i kosztów transportu.
Szczególne wymogi dla towarów regulowanych
Import produktów spożywczych, chemikaliów czy wyrobów medycznych wymaga dodatkowych certyfikatów i zezwoleń. Przykładowo, mięso i produkty mleczne muszą mieć świadectwo weterynaryjne, a drewno – fitosanitarne.
Elektroniczne zgłoszenie SAD
W UE obowiązuje elektroniczny formularz SAD (Single Administrative Document). W formularzu należy podać m.in. dane eksportera, odbiorcy, kod CN, wartość celno-podatkową i warunki dostawy (Incoterms).
Preferencyjne umowy handlowe
Umowa AANZFTA
Australia jest stroną Strefy Wolnego Handlu ASEAN-Australia–Nowa Zelandia (AANZFTA). Dzięki temu wiele towarów importowanych z Australii korzysta ze zniżkowych stawek celnych lub zerowych ceł po spełnieniu kryteriów pochodzenia.
Pochodzenie towarów i reguły REX
Aby skorzystać z preferencji, dostawca musi być zarejestrowany w systemie REX (Registered Exporter System). Eksporter składa oświadczenie o pochodzeniu na fakturze lub w załączniku, co uprawnia odbiorcę do zastosowania preferencyjnych stawek.
Procedury świadectw EUR.1 i deklaracja na fakturze
Alternatywnie do systemu REX można użyć świadectwa EUR.1 wydawanego przez urząd celny w Australii. Deklarację na fakturze stosuje się w przypadku drobnych przesyłek o wartości nieprzekraczającej określonego limitu.
Praktyczne aspekty logistyczne i finansowe
Wybór środka transportu
Dwie główne drogi przewozu to:
- transport morski – ekonomiczny, ale wolniejszy,
- transport lotniczy – szybki, lecz droższy.
Przy wyborze należy uwzględnić wartość ładunku, termin dostawy i koszty magazynowania.
Ubezpieczenie i finansowanie transakcji
Dla ochrony przed ryzykiem uszkodzenia lub utraty ładunku warto zawrzeć polisę morsko-lotniczą. Finansowanie importu może odbywać się przez akredytywę dokumentową, faktoring czy kredyt kupiecki.
Wsparcie agencji celnych i brokerów
Skorzystanie z usług profesjonalnej agencji celnej usprawnia proces odprawy. Broker pomaga w prawidłowym zaklasyfikowaniu towaru, wypełnieniu dokumentów oraz w uzyskaniu preferencyjnych stawek.
Compliance i zarządzanie ryzykiem
Polityka zgodności i kontroli wewnętrznych
Przedsiębiorstwo powinno wdrożyć procedury compliance, które obejmują:
- monitorowanie zmian przepisów celnych,
- audyt operacji importowych,
- szkolenia pracowników odpowiedzialnych za import.
Monitorowanie zmian legislacyjnych
Przepisy celne i sanitarno-fitosanitarne mogą ulegać zmianie. Należy śledzić komunikaty organów celnych i agencji rządowych (np. DAWR – Department of Agriculture, Water and the Environment).
Planowanie ciągłości dostaw
W obliczu potencjalnych zakłóceń logistycznych (np. opóźnienia w portach, strajki) warto opracować alternatywne trasy transportu i awaryjne scenariusze magazynowania.
